نووسەر: Diyako Hashemi

زمانناسی

د. جەعفەر شێخولئیسلامی بە PDF  پێشه‌كییه‌كی زۆر كورت بۆ زمانناسی هه‌موو ئینسانێک، به‌و مه‌رجه‌ كه‌ هه‌لومه‌رجی فیزیكیی له‌شی كه‌مایه‌سیی نه‌هێنێ و گوێی له‌ زمانێكیش بێ كه‌ له‌ ده‌ور و به‌ری قسه‌ی پێ بكرێ، لانی كه‌م، فێری یه‌ک زمان ده‌بێ، به‌ بێ ئه‌وه‌ كه‌ به‌ ئاشكرایی خۆی به‌ فێربوونی ئه‌و زمانه‌وه‌ ماندوو و شه‌كه‌ت بكا. به‌ Read More …

تا چ ڕادەیەک وشە بکرێتە کوردی؟

نووسینی: دیاکۆ هاشمی   تا چ ڕادەیەک وشە بکرێتە کوردی؟ هەر زمانێک بۆ نەتەوەیەکی دیاریکراو دروست بووە. ئەو زمانە لەسەر بنەمای زمانی لەمێژینەی خۆی گۆڕانی بەسەر دێت و گەشە دەستێنێت. هەم داڕشتن و ڕێزمانەکەی و هەمیش هەنبانەی وشەکانی. هەر وشەیەک، لە هەمان کاتدا یان لە داهاتوودا دەیان وشەی تری لێ دەکەوێتەوە، چونکە وشە هەمیشە سەر Read More …

تێکدانی دەموڕاوێژە ڕەوانەکەی کوردان

نووسینی: د. محەمەدئەمین ڕستگار بڵاوکردنەوە: 2015-05-24   تێکدانی دەموڕاوێژە ڕەوانەکەی کوردان   خەڵکی وڵاتە هەرە چڕوپڕەکەی عارەبان، زمانیان ناخونجێت بڵێن (ج) و دەیکەنە (گ)؛ جەماڵ دەکەنە گەماڵ؛ لەو لوبنانەیشدا دەیکەنە (ژ)؛ بەڵام تا ئێستە کەسیان هەڵنەساوە بە (گ) و (ژ)، بنووسێت؛ کۆمەڵە کوردێکی شاری و خوێنەواری ‘زۆربە ڕۆژنامەوان’ و، زانکۆنشین پەیدا بوونە ئەوەندە (عەین) لە بنی قوڕگیانەوە Read More …

بە بۆنەی ڕۆژی جیهانیی زمانی دایکەوە

نووسینی: ناسری ڕەزازی بە بۆنەی ڕۆژی جیهانیی زمانی دایکەوە   پێشەکی له‌و رۆژه‌وه‌‌ خۆنیا (طبیعت) بووه ‌به ‌هێڵانه‌ی مرۆڤ، ده‌یان تیره ‌و هۆز و خێڵ و بنه‌ماڵه، ‌سه‌ریان هەڵداوه ‌و، له ‌درێژه‌ی ژیانی خۆیاندا، له‌گه‌ڵ ئاڵوگۆڕه‌كانی كات و سه‌رده‌م، به ‌لووتكه‌ی گه‌شه ‌و شارستانییه‌ت گه‌ییشتوون و ناویان هه‌موو دنیای داگرتووه ‌و شتی وایان ساز كردووه ‌و داهێناوه، ‌كه ‌مرۆڤایه‌تی سه‌ری لێ سووڕماوه‌، به‌ڵام ئه‌مانه‌ هیچیان به ‌بوومه‌له‌رزه‌ و ڕه‌گه‌زه‌ سەرسووڕێنەكانی خۆنیای خۆڕسك تێدا نه‌چوونه‌ و، Read More …

کۆبوونەوە لەگەڵ ئەکادیمیا

تەختەکلیلی کوردی و کێشەکانی (کۆبوونەوەیەک لەگەڵ ئەکادیمیای کوردی) لە ڕێکەوتی (١٣/١١/٢٠١٣)دا، لەسەر میوانداریی ئەکادیمیای کوردی و بە ئامادەبوونی دەستەیەک لە ئەندامانی کوردئایتیگرووپ، زانستپەروەرانی کورد، چاوگ، فەرمانگەی ئایتی، مامۆستایانی زانکۆ و چەند زمانەوانێک، کۆبوونەوەیەک ساز کرا. گفتوگۆکان لەسەر شیکارێک بۆ نواندنی پیتە کوردییەکان و گرفتەکانیان لە تەکنۆلۆجیای زانیاریدا بەڕێوە چوو. گفتوگۆیەکی زانستییانە و شیتەڵکارییانە خامەی چەندین هەنگاوی گرووپی ئایتی Read More …

کاتکۆ یان کاژێر

نووسینی: ناسری ڕەزازی بڵاوکردنەوە: 2013-12-29   کاتکۆ یان کاژێر؟ ماوەیەکە چەند تەلەفزیۆنێک لە تەلەڤزیۆنەکانی باشووری کوردستان، وشەی (کاژێر)یان گرتووە بە دەمەوە و وەک بڵێی دوو کەروێشکیان لە هێلانەیەکدا دیبێتەوە و بەکاری دێنن. دیارە ئەم وشەیە کورتکراوەی واژەی (کاتژمێر)ە و لە جێگای پەیڤی (ساعە) دانراوە، لە کاتێکدا وشەیەکی هەڵەیە و کاژێر لە زمانی کوردیدا واتای سەعات نادا و واتایەکی دیکە Read More …

زاراوەکانی زمانی کوردی

نووسینی: ناسری ڕەزازی زاراوەکانی زمانی کوردی بەشی یەکەم، پێشەکی پێشەکی لەو ڕۆژەوە خۆنیا (طبیعت) بووه به هێلانەی مرۆڤ، دەیان تیره و هۆز و خێڵ و بنەماڵە، سەریان هەڵداوە و، له درێژەی  ژیانی خۆیاندا، لەگەڵ ئاڵوگۆڕەكانی كات و سەردەم، به لووتکەی گەشە و شارستانییەت گەیشتوون و نێویان هەموو دنیای داگرتووە و شتی وایان ساز كردووە و Read More …

زمان و ئەرکەکانی سەردەم

نووسینی: شاسوار هەرشەمی زمان و ئەرکەکانی سەردەم زمان، جاران ھۆکارێکی گرنگ و چارەنووسساز و بڕیاردەر و یەکلاکەرەوە بوو، لەسەر مان و خۆپاراستن و گەشەکردنی ھەر نەتەوەیەک. زمان جاران گەورەترین سەرمایەی ھەر نەتەوەیەک بوو. ئەمڕۆ، زمان دەبێ ئەو ئەرکە مێژوویییەکەی خۆی بەسەرکەوتوویی بردبێتە سەر، تا خۆی بۆ سەردەمێکی دیی گرنگ و یەکلاییخەرەوە، له‌ ژیانی میلله‌ت ئامادە کردبێت. ئەمڕۆ، ئەرکی ھەرە گرنگی زمان، گەشەسەندن و Read More …

وشە و پێشگری (بەر) لە زمانی کوریدا

ئامادەکردنی: ناسری ڕەزازی وشه‌ و پێشگری (بەر) له‌ زمانی کوردیدا زمانی کوردی یه‌کێک له‌و زمانانه‌یه‌ که‌ ئه‌گه‌ر زانستیانه‌ خزمه‌تی بکرێت، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که‌ خاوه‌نی چه‌ند شێوه‌زار و وشه‌ی به‌رانبه‌ری زۆره‌، ده‌کرێت وشه‌ی تازه‌ی زۆری لێ ڕۆ بنرێت. زۆر جار به‌ پێشگرێک یان به‌ پاشگرێک یان به‌ وشه‌یه‌کی سه‌ربه‌خۆ ده‌توانین چه‌ندین وشه‌ی تازه‌ی لێ بخه‌ینه‌وه‌. وشه‌ی Read More …

وشه‌ی گۆسان

ئامادەکردنی: ناسری ڕەزازی وشه‌ی گۆسان ئه‌م وتاره‌، به‌ لای خوێنه‌ره‌وه‌ ڕه‌نگه وه‌کوو نووسینێکی هونه‌ریی بێته‌ ئه‌ژمار، به‌ڵام هه‌موو نووسینێک به‌تایبه‌ت نووسینی هونه‌ری، سه‌ر به‌ لاشیپانه‌ی وێژه‌ (ئه‌ده‌ب)ه‌وه‌ ده‌نێ بۆ شیکاری. که‌ وابوو تکایه‌ وه‌کوو وتارێکی زمانه‌وانی ئه‌ژماری بۆ بکه‌ن، چوونکه‌ مه‌به‌ستم‌ ڕیشه‌کۆڵکردنی وشه‌که‌یه‌ و هه‌ڵنانی به‌ره‌و ده‌روازه‌ی وێژه‌ی کوردی.  ‌ ‌ وشه‌ی “گۆسان” ناوی تاکه‌ Read More …