نووسەر: Diyako Hashemi

باوەتاهیر

 2021-07-31 دووبەیتییەکانی باوەتاهیری هەمەدانی وەرگێڕان: ناسری حسامی  خوێندنەوە: عەلی خزری   *** به‌ کافر بم که‌ بڕوانم به‌ گوڵدا‌ به‌ کافر بم که‌ بیچێنم له‌ گڵدا به‌ کافر بم ئه‌گه‌ر ناوی به‌رم، ناو که‌‌ دووسه‌د داغی لاله‌م وا له‌ دڵدا *** دڵم شه‌یدایه‌، وێڵی ده‌شتوده‌ر ما به‌ بای عیشقت، نه‌ باڵم ما، نه‌ په‌ڕ ما Read More …

سپاس یان سوپاس؟

نووسین: دیاکۆ هاشمی 2021-07-29   سپاس یان سوپاس؟ سپاس یان سوپاس؟ بێژەی “سپاس” ڕاستترە. ئەم وشەیە لە زمانی فارسی و ئەرمەنیدا هەر بە “سپاس” بەکار دەهێنرێت، لە ڕووسیدا دەڵێن “سپاسیبا”. لە زمانی پاڵەییشدا هەر لە کۆنەوە “سپاس” بووە، بە کرمانجییش دەوترێت “سپاس sipas” و لە ڕۆژهەڵاتیش هەر دەوترێت “سپاس”. بێژەی ئەم وشەیە لە باشوور گۆڕاوە Read More …

بکەرنادیار

  نووسینی دیاکۆ هاشمی 2021-07-28   بکەرنادیار: ڕێزمان: زۆر کەس دەنووسن: دەخوێندرێ، دەفەوتێندرێ، هەڵدەکۆڵدرێ. بەپێی ڕێزمانی باوی زمانی کوردی کە لە قوتابخانەکاندا وانەی دەوترێتەوە، پێویست بەو “د“یە ناکات. تەنها کاتێک کە ڕەگی کارەکە بە (ر، ڕ) کۆتاییی هاتووە فۆنیمی “د” زیاد دەکرێت، ئەگینا دەبێت بنووسین: دەخوێنرێ، دەفەوتێنرێ، هەڵدەکۆڵرێ. *** فەرموون بۆ دۆزینەوە ڕەگی کار چاو Read More …

بڕگەکانی زمانی کوردی

  ئامادەکردنی: دیاکۆ هاشمی   بڕگەکانی زمانی کوردی    (بڕگە syllable) یەکەیەکی بنەڕەتیی ڕیتمی و هەروەها بچووکترین یەکەی دەربڕینە. بڕگە لە یەک فۆنیم یان زیاتر پێک دێت. هەر بڕگەیەک یەک بزوێنی تێدایە، بەڵام دەتوانێت زیاتر لە یەک دەنگی کپ یان نەبزوێنی تێدا بێت. بڕگە لە زمانێکەوە بۆ زمانێکی تر جیاوازە، لە زمانی کوردیدا لە یەک Read More …

ڕێزمانی کوردی، ئیدریس هاشمی

یەکەم بڵاوکردنەوە: 2021/03/27 بەردەوام نوێ دەکرێتەوە ڕێزمانی کوردی ئامادەکردنی: ئیدریس هاشمی 🟡 وانەی ڕێزمان 🟡 ڕستە وشە (وشەی سادە و ناسادە) بڕگە پیت چاوگ کار (فعل) ناو ناوی تاک – ناوی کۆ ناوی ناسراو – ناوی نەناسراو جێناو (ضمير) هاوەڵناو هاوەڵکار پێشبەند (پریپۆزیشن) / Prepositions بنچینەکانی ڕستە (بکەر و کار) بنچینەکانی ڕستە (نیهاد و گوزارە) Read More …

یاسای زمانە فەرمییەکان لە هەرێمی کوردستان

 یاسای زمانه‌ فه‌رمییه‌كان له‌ هه‌رێمی كوردستان  ـ عێراق  به‌ ناوی خوای به‌خشنده‌ و میهره‌بان   هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم سه‌رۆك به‌ ناوی گه‌له‌وه‌ بڕیار ژماره‌ (16)ی ساڵی 2014   به‌پێی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی له‌ بڕگه‌ی (1)ی مادده‌ی (10)ی یاسای سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق، ژماره ‌(1)ی ساڵی 2005ی هه‌مواركراو پێمان دراوه‌ و به‌ پاڵپشتی Read More …

زمانناسی

د. جەعفەر شێخولئیسلامی تێبینی: ڕێنووسی ئەم بابەتە دەستکاری نەکراوە و ڕێنووسی نووسەری بابەتەکەیە و ڕەنگە هەندێ جیاوازیی هەبێت لەگەڵ ڕێنووسی فێرگەی زمانی کوردی. پێشه‌كییه‌كی زۆر كورت بۆ زمانناسی هه‌موو ئینسانێک، به‌و مه‌رجه‌ كه‌ هه‌لومه‌رجی فیزیكیی له‌شی كه‌مایه‌سیی نه‌هێنێ و گوێی له‌ زمانێكیش بێ كه‌ له‌ ده‌ور و به‌ری قسه‌ی پێ بكرێ، لانی كه‌م، فێری یه‌ک Read More …

تا چ ڕادەیەک وشە بکرێتە کوردی؟

نووسینی: دیاکۆ هاشمی   تا چ ڕادەیەک وشە بکرێتە کوردی؟ هەر زمانێک بۆ نەتەوەیەکی دیاریکراو دروست بووە. ئەو زمانە لەسەر بنەمای زمانی لەمێژینەی خۆی گۆڕانی بەسەر دێت و گەشە دەستێنێت. هەم داڕشتن و ڕێزمانەکەی و هەمیش هەنبانەی وشەکانی. هەر وشەیەک، لە هەمان کاتدا یان لە داهاتوودا دەیان وشەی تری لێ دەکەوێتەوە، چونکە وشە هەمیشە سەر Read More …

تێکدانی دەموڕاوێژە ڕەوانەکەی کوردان

نووسینی: د. محەمەدئەمین ڕستگار بڵاوکردنەوە: 2015-05-24   تێکدانی دەموڕاوێژە ڕەوانەکەی کوردان   خەڵکی وڵاتە هەرە چڕوپڕەکەی عارەبان، زمانیان ناخونجێت بڵێن (ج) و دەیکەنە (گ)؛ جەماڵ دەکەنە گەماڵ؛ لەو لوبنانەیشدا دەیکەنە (ژ)؛ بەڵام تا ئێستە کەسیان هەڵنەساوە بە (گ) و (ژ)، بنووسێت؛ کۆمەڵە کوردێکی شاری و خوێنەواری ‘زۆربە ڕۆژنامەوان’ و، زانکۆنشین پەیدا بوونە ئەوەندە (عەین) لە بنی قوڕگیانەوە Read More …

بە بۆنەی ڕۆژی جیهانیی زمانی دایکەوە

نووسینی: ناسری ڕەزازی بە بۆنەی ڕۆژی جیهانیی زمانی دایکەوە   پێشەکی له‌و رۆژه‌وه‌‌ خۆنیا (طبیعت) بووه ‌به ‌هێڵانه‌ی مرۆڤ، ده‌یان تیره ‌و هۆز و خێڵ و بنه‌ماڵه، ‌سه‌ریان هەڵداوه ‌و، له ‌درێژه‌ی ژیانی خۆیاندا، له‌گه‌ڵ ئاڵوگۆڕه‌كانی كات و سه‌رده‌م، به ‌لووتكه‌ی گه‌شه ‌و شارستانییه‌ت گه‌ییشتوون و ناویان هه‌موو دنیای داگرتووه ‌و شتی وایان ساز كردووه ‌و داهێناوه، ‌كه ‌مرۆڤایه‌تی سه‌ری لێ سووڕماوه‌، به‌ڵام ئه‌مانه‌ هیچیان به ‌بوومه‌له‌رزه‌ و ڕه‌گه‌زه‌ سەرسووڕێنەكانی خۆنیای خۆڕسك تێدا نه‌چوونه‌ و، Read More …