«پڕۆمپت prompt» لەنێوان وەرگرتن و داتاشیندا:
شیکاری و پێشنیارێک بۆ زمانی کوردی
لەگەڵ گەشەکردنی خێرای ژیریی دەستکرددا، زاراوەی ئینگلیزیی «پڕۆمپت» (Prompt) بووەتە یەکێک لە چەمکە هەرە گرنگەکان و بەخێرایی سنوورە زمانەوانییەکان دەبڕێت. ئەم وشەیە لە زۆر زماندا، وەک فارسی، تورکی، سویدی و هتد، لە بەکارهێنانی ڕۆژانەدایە وەک خۆی جێگیر بووە. ئەم دۆخە پرسیارێکی گرنگ دێنێتە ئاراوە: ئایا زمانی کوردییش دەبێت ئەم وشەیە وەک خۆی وەربگرێت، یان دەتوانین جێگرەوەیەکی گونجاو لەناو زمانەکەماندا بدۆزینەوە؟ ئەم نووسینە هەوڵێکە بۆ تاوتوێکردنی ئەم بابەتە و خستنەڕووی پێشنیارێکی کرداری.
بابەت: پێناسەکردنی چەمکی «پڕۆمپت» لە بواری ژیریی دەستکرددا.
شیکاری و ڕێنمایی: «پڕۆمپت» تەنیا بە واتای «فەرمان» (command) یان «پرسیار» (question) نایەت. چەمکەکە گشتگیرترە و بریتییە لە هەر جۆرە تێخستنێک (input) کە بەکارهێنەر دەیدات بە مۆدێلێکی ژیریی دەستکرد بۆ ئەوەی کاردانەوەیەکی لێ وەربگرێتەوە. «پڕۆمپت» دەتوانێت پرسیارێک، ڕستەیەکی ناتەواو، کورتەچیرۆکێک، کۆدێکی پرۆگرامسازی، یان تەنانەت وەسفێکی ورد بێت بۆ دروستکردنی وێنەیەک. واتە، ئەو «دەستپێک» یان «هاندەر»ەیە کە مۆدێلەکە ئاراستە دەکات بۆ بەرهەمهێنانی ئەنجامی داواکراو.
ڕێسای پوخت: «پڕۆمپت» بریتییە لەو دەق، پرسیار، فەرمان، یان هەر جۆرە تێخستنێکی تر کە بەکارهێنەر دەیدات بە سیستمێکی ژیریی دەستکرد بۆ ئەوەی کاردانەوە، وەڵام، یان بەرهەمێکی دیاریکراوی لێ وەربگرێتەوە.
پڕۆمپت بۆ مۆدێلێکی نووسین: «شیعرێک لەسەر پاییزی کوردستان بنووسە.»
پڕۆمپت بۆ مۆدێلێکی وێنەکێشان: «پیاوێکی کورد بە جلوبەرگی نەریتییەوە لە چیاکانی کوردستاندا خەریکی خوێندنەوەی کتێبە، بە ستایلی هونەری دیجیتاڵ.»
دووەم: زمانەکانی تر چۆن مامەڵە دەکەن؟
بابەت: هەوڵ و گفتوگۆکان لە زمانەکانی تردا سەبارەت بە وشەی «پڕۆمپت»
شیکاری و ڕێنمایی: هیچ کۆدەنگییەکی جیهانی نییە. زۆربەی زمانەکان لە کردەوەدا وشەی «پڕۆمپت»یان وەک خۆی وەرگرتووە. لەگەڵ ئەوەشدا، لەناو بازنە ئەکادیمییەکاندا گفتوگۆ هەیە بۆ دۆزینەوەی بەرانبەر. بۆ نموونە، لە فارسی و عەرەبیدا وشەی وەک «فرمان»، «دستور»، یان «تلقين» وەک جێگرەوەی ئەگەری باس کراون، بەڵام هیچ کامیان تا ئێستا نەیانتوانیوە جێی وشە بیانییە باوەکە بگرنەوە. ئەمەش نیشانی دەدات کە دۆزینەوەی وشەیەکی نوێ کە بەتەواوی چەمکەکە بگرێتەوە و لەلایەن خەڵکەوە قبووڵ بکرێت، کارێکی ئاسان نییە.
سێیەم: ئایا جێگرەوەی کوردی پێویستە؟ پێشنیاری ئێمە: «هاندەر (پڕۆمپت)»
بابەت: خستنەڕووی پێشنیارێکی کراوە بۆ گفتوگۆی گشتی
شیکاری و ڕێنمایی: داننان بەوەی کە «پڕۆمپت» وشەیەکی باوە، نابێت ڕێگر بێت لە بیرکردنەوە لە جێگرەوەیەکی کوردی. زمانێکی زیندوو هەمیشە هەوڵ دەدات چەمکە نوێیەکان بەپێی تواناکانی خۆی دابمەزرێنێت.
ئەگەر بمانەوێت وشەیەکی کوردی بەکار بهێنین، کام وشە گونجاوە؟ وشەکانی «داواکاری» و «فەرمان» بەرتەسکن. وشەی «هاندەر» لە ڕووی واتایییەوە زۆر بەهێزە، چونکە «پڕۆمپت» لە بنەڕەتدا ژیرییە دەستکردەکە «هان دەدات» بۆ بیرکردنەوە و بەرهەمهێنان.
ڕێسای پوخت و ستراتیژیی کارکردن:
ئێمە دژی بەکارهێنانی وشەی «پڕۆمپت» ناوەستینەوە، چونکە ئەوە واقیعێکە. بەڵام بۆ پاراستنی توانای وشەسازیی زمانەکەمان و دەوڵەمەندکردنی، پێشنیار دەکەین ستراتیژیی «هاوتەریبی» بگرینە بەر. ئێمە هەمیشە («پێشخستنی وشەی کوردی»)، وەک ڕێسایەکی گرنگ لەبەرچاو دەگرین کە ئەگەر زاراوەیەک لە زمانەکانی تردا وەرگێڕدرانەوە و بەرانبەریان بۆ دانرا، ئەوە با ئێمەش وشەی بۆ دابنێین. یان ئەگەریش شان بە شانی یەکتر بوون ئەوە هەر با وشەی بۆ دابنێین و وشە کوردییەکە لە پێشدا دەنووسین و وشە بیانییەکە دەخەینە ناو کەوانەوە: «هاندەر (پڕۆمپت)».
«بۆ ئەوەی وێنەیەکی وردترت پێ بدات، تکایە هاندەرێکی (پڕۆمپتێکی) باشتر بنووسە.»
«ئەو شارەزای نووسینی هاندەر (پڕۆمپت)ە بۆ مۆدێلە زمانییەکان.»
***
بۆ بابەتی گرنگی تر لەسەر زمان