تبعیضهای قومی و مذهبی در ایران

یکی از زخمهای عمیق و ماندگار جمهوری اسلامی بر پیکره جامعه ایران، سیاست تبعیض سیستماتیک علیه اقوام و مذاهب مختلف است. رژیمی که خود را «جمهوری اسلامی» مینامد، در عمل جامعهای چندپاره ساخته و میلیونها شهروند را به دلیل قومیت یا مذهبشان به حاشیه رانده است.
فشار بر اهلسنت
سنیها که جمعیتی قابل توجه در ایران دارند، همواره شهروندان درجهدو به شمار آمدهاند. هیچ اهلسنتی اجازه نداشته و ندارد به پستهای کلیدی کشور مانند ریاستجمهوری، وزارتخانهها یا حتی استانداری برسد. در تهران، پایتخت کشور، حتی یک مسجد سنی رسمی وجود ندارد. خطبههای مذهبی، مدارس دینی و تجمعات آنان بارها سرکوب یا محدود شدهاند.
کردها
کردها علاوه بر محرومیتهای مذهبی (زیرا بخش بزرگی از آنان سنی هستند)، با سرکوب هویت ملی نیز مواجهاند. زبان کُردی در مدارس تدریس نمیشود، فعالان فرهنگی به جرم سادهترین فعالیتها زندانی میشوند، و مناطق کردنشین همواره امنیتی اداره میشوند. کشتار معترضان کُرد در اعتراضات ۱۴۰۱ بار دیگر نشان داد که این حکومت برای کردها چیزی جز گلوله ندارد.
بلوچها
بلوچها از محرومترین و مظلومترین اقشار ایران هستند. استان سیستان و بلوچستان عمداً در فقر و عقبماندگی نگه داشته شده است. سهمی از ثروت ملی به آنها نمیرسد و در مقابل، سرکوب و اعدامهای گسترده نصیبشان میشود. جمعه خونین زاهدان در سال ۱۴۰۱، لکهای پاکنشدنی در پرونده این رژیم است.
عربها
عربهای خوزستان که بر منابع عظیم نفت و گاز زندگی میکنند، خود در فقر و محرومیت به سر میبرند. زبان عربی آنان سرکوب میشود، اعتراضهایشان با گلوله پاسخ داده میشود و فعالان عرب به اتهامهای واهی اعدام میشوند. خشک شدن هورالعظیم و بیتوجهی به محیطزیست این مناطق نیز نتیجه سیاستهای تبعیضآمیز حکومت است.
بهاییها و دیگر اقلیتهای دینی
بهاییان از بدو تأسیس جمهوری اسلامی تحت شدیدترین فشارها قرار گرفتند: حق تحصیل و اشتغال ندارند، خانهها و گورستانهایشان تخریب میشود و رهبرانشان مرتب زندانی میشوند. مسیحیان و زرتشتیان نیز از تبعیض در رنجاند؛ از سهمیههای تحمیلی گرفته تا محدودیتهای اجتماعی.
نتیجهگیری
جمهوری اسلامی نه تنها وحدت ملی ایران را حفظ نکرد، بلکه با سیاستهای تبعیضآمیز خود شکافهای عمیق قومی و مذهبی ایجاد کرد. این رژیم بهجای ساختن کشوری برابر و متنوع، جامعهای سرکوبشده و چندپاره ساخته است. آینده ایران بدون جمهوری اسلامی تنها زمانی روشن خواهد بود که حقوق برابر برای همه اقوام و مذاهب تضمین شود؛ آیندهای که در آن کرد، بلوچ، عرب، فارس، ترک، بهایی، سنی، شیعه و دیگران همگی در یک کشور آزاد و دموکراتیک، بدون ترس و تبعیض، زندگی کنند.
ادریس هاشمی – سوئد
2025 – 09 – 29