پێشبینییەکانی عێل بەگی جاف”

 

        

            (١)

من بە قەوڵی گۆران دەکەم 
قسە لە ژێر هەوران دەکەم
هەمووی لە بۆ سۆران دەکەم 
ئیتاعەتی دەوران دەکەم
هەر وا بووە و هەر وا دەبێ 

            (٢)

ئەوسا ئەدای وەفا دەکەم

سەرم پڕشۆر سەودا دەکەم

هەر تەماشای دنیا دەکەم

ڕوو بە تووری سینا دەکەم

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

           (٣)

ئێران پڕ لە ئاگر دەبێ

حوکمی سوڵتان قاهر دەبێ

ستەم لە خەڵق سادر دەبێ

دەورە دەورەی نادر دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

             

            (٤)

خاسان وە بێ وەتەن دەبێ

مورغان دوور لە چەمەن دەبێ

شاهان وە بێ کەفەن دەبێ

دەوران وە کامی زەن دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

           (٥)

دەوران بە دەست قەجەر دەبێ

تەیموور لە خەو خەبەر دەبێ

گەلێ سەران بێ سەر دەبێ

ئاشووب و شۆڕ و شەڕ دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

           (٦)

جیهان پڕ لە غەوغا دەبێ 
ئەداکەری پەیدا دەبێ
گەلێ سەران بێ سەر دەبێ 
فتنە و شەڕێ بەرپا دەبێ 
هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

            (٧)

نیوەی ئێران هی ڕووس دەبێ

ئەوەی هیچ بێ نامووس دەبێ

ئەوسا زەڕیان لە مس دەبێ

دین و ئیمان زۆر سس دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

           (٨)

شۆڕش لە ئێرانی دەبێ

سەرێ جۆش و گرانی دەبێ

گەلێ مەردان فانی دەبێ

ڕقی دۆستی گیانی دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

          (٩)

چابوکسوارێ دەنگ دەکا

سەید و شکار پەڵەنگ دەکا

هەر ساعەتێ سەد ڕەنگ دەکا

دنیا و خەڵق پڕ شەنگ دەکا

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

            (١٠)

مەردان مەردی گەزاف دەکەن

هەم بەڕاستی خەلاف دەکەن

قسان بە تیر قەڵاف دەکەن

بە ڕیگەی دوور مەساف دەکەن

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

             (١١)

گەلێ دڵم بە تەنگ دەبێ

سەدای تۆپ و تفەنگ دەبێ

شەڕی سەرباز بە شەنگ دەبێ

ئێران دیلی فەرەنگ دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

            (١٢)

ڕەخشی ڕوستەم (ئیظهار) دەبێ

ئەسپی ئاسن ڕەهوار دەبێ

دوڵدڵ”، شەودێز بەکار دەبێ

گەلێ شت هەن ئاشکار دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

             (١٣)

تیعی مەولام بڕان دەبێ

سپای قەجەر قڕان دەبێ

سەر لە مەیدان فڕان دەبێ

ناری دۆزەخ گڕان دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

           (١٤)

دەورە دەورەی ڕەزا دەبێ

لە دوای ڕەزا غەزا دەبێ

لە دوای غەزا فەزا دەبێ

مەردوم دەست بە نزا دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

              (١٥)

ئێران وەکوو فەرەنگ دەبێ

پڕنەقش و ڕەنگاڕەنگ دەبێ

کوڕ وەکوو کچ قەشەنگ دەبێ

مایل بە شۆخ و شەنگ دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

               (١٦)

تەیرێ وەک ڕەعد و بەرق دەبێ
گوێچکەی لە دووکەڵ غەرق دەبێ
دەشت و دەری پێ لەق دەبێ
بە ڕووی هەوا مۆلەق دەبێ
هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

            (١٧)

خاسان وە بێ مەڵوەن دەبێ

کام دی بە کام ژەن دەبێ

زەوق و زینەت وسیار دەبێ

خەڵقی ژنان وشیار دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

               (١٨)

مانگڕوویانی دەوڵەتی

بادەخۆرانی خەڵوەتی

کۆتالباس و سەرپەتی

جامە سپی و خەتخەتی

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

             (١٩)

عێلبەگی” دی دڵگیر دەبێ

فەرەنگستان زنجیر دەبێ

ئێران و ڕۆم نەخچیر دەبێ

ئەوسا فەزا تەسخیر دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

           (٢٠)

هەمووی شاهان بێ ڕا دەبێ

لە پڕ شەڕ و هەرا دەبێ

کەم خەڵق وە حوکمی شا دەبێ

چەرخ و چرا وە پا دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

           (٢١)

گاگا قەحتی قەهار دەبێ

خەڵقی زەمان هۆشیار دەبێ

ناهەمواری هەموار دەبێ

ئەوسا سەرێ ئاشکار دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

           (٢٢)

تاعەت بە مەجبووری دەبێ

دی بازاڕێ بلووری دەبێ

چینی و فەغفووری دەبێ

گوڵبانگی جەمهووری دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

         (٢٣)

کاری مەردان نامەردی بۆ

دەورانەکەی ڕەنگزەردی بۆ

دەواکەیشی دڵدەردی بۆ

ڕۆژگاری دڵسەردی بۆ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

          (٢٤)

بانگی یاری زوڵاڵ دەبێ

دەنگی ئەزان بلاڵ دەبێ

ناجی بە علم و حاڵ دەبێ

ئەوسا زاڵم بێحاڵ دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

           (٢٥)

ئاوازی سازی حەوتسەری

ناڵەی کۆسی حەیدەری

لالەڕوخانی ئەنوەری

دانەی دوڕی بێ موشتەری

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

           (٢٦)

نەوەرد لە ڕووی دەوران دەبێ

ناڵەی شێر و بەوران دەبێ

مەولام لەسەر ئێران دەبێ

قەڵای دوژمن وێران دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

           (٢٧)

شەربەتی خوا وەک هەنگ دەبێ

هەر کەس بیخوا خۆشڕەنگ دەبێ

دوژمن گەلێ بێڕەنگ دەبێ

ژینی تاریک و تەنگ دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

           (٢٨)

دوو سپای گەورە بە جەنگ دەبێ

ناڵەی تۆپ و تفەنگ دەبێ

دنیا تاریک و تەنگ دەبێ

شەڕی سەرباز بە شەنگ دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

            (٢٩)

دیوانی گورگ و مەڕ دەبێ
دەشتی بەغداد بە شەڕ دەبێ
گشتی بۆ زێڕ و زەڕ دەبێ
خەڵقی ساجان بێ فەڕ دەبێ
هەر وا بووە و هەر وا دەبێ 

 

         (٣٠)

دیوان کەریۆ و تازی دەبێ

سەر لە مەیدان بازی دەبێ

پەنجگەزان قازی دەبێ

ئەوسا مەولام ڕازی دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

          (٣١)

عەلی لە غەیب پەیدا دەبێ

دوڵدڵ بۆ شەڕ شەیدا دەبێ

مونکر خوار و ڕیسوا دەبێ

دیسان جیهان ئاوا دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

        (٣٢)

ئەو وەخت جەنگی جیهات دەبێ

نوختەی یاران هاتهات دەبێ

دیدەی مونکر زوڵمات دەبێ

سەیری مەولام نشات دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

 

          (٣٣)

هەفتا و دوو دین یەک دین دەبێ

سەر دەفتەری ئەمین دەبێ

زاڵم لە زاری و شین دەبێ

دڵی گەلێ بە کین دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

         (٣٤)

عێل‌بەگی” دی دڵشاد دەبێ

لە دەرد و غەم ئازاد دەبێ

یارانی گشت لە یاد دەبێ

دوژمن لە زاری و داد دەبێ

هەر وا بووە و هەر وا دەبێ

                ***

وەرگیراو لە:

پێشبینییەکانی عێل‌بەگی جاف”،

کۆکردنەوە و شیکردنەوەی: صدێق” بۆرەکەیی صفی زادە”، چاپی یەکەم ١٣٦٠.