ایران در آستانه انفجار بزرگ و گذار از استبداد
دهههاست که ماشین پروپاگاندای جمهوری اسلامی با صرف میلیاردها دلار تلاش کرده است تا تصویری از یک «جزیره ثبات» در خاورمیانه پرآشوب ارائه دهد. اما وقایع دی و بهمن ۱۴۰۴، این ویترین دروغین را در هم شکست. امروز ایران نه یک کشور درگیر با اعتراضات پراکنده، بلکه آتشفشانی در آستانه فوران است که گدازههای آن از ۴۰۰ شهر ایران تا پایتختهای جهان زبانه میکشد.
جغرافیای خشم: از پایتخت تا دورافتادهترین مرزها
آنچه خیزش ۱۴۰۴ را از تمام ادوار قبلی متمایز میکند، «عمق نفوذ» آن است. اگر در سال ۹۸ حاشیهنشینان قیام کردند و در سال ۱۴۰۱ طبقه متوسط و جوانان پیشرو بودند، در بهمن ۱۴۰۴ شاهد یک ائتلاف ملیِ تمامعیار هستیم.
بیش از ۴۰۰ شهر: گزارشهای میدانی نشان میدهد که حتی در کوچکترین بخشهایی که پیشتر پایگاه سنتی نظام تلقی میشدند، شعار «مرگ بر دیکتاتور» طنینانداز شده است.
پیوستن چرخدندههای اقتصاد: اعتصابات کارگران صنعتی در بخش نفت، گاز و پتروشیمی در جنوب، در کنار بستن بازار در شهرهای بزرگ، شاهرگهای حیاتی نظام را هدف گرفته است. وقتی بازاری و کارگر در کنار دانشجو میایستند، یعنی «ماشین حکمرانی» فلج شده است.
تکامل مبارزه: از اعتراض به براندازی
مقایسه خیزش جاری با سالهای ۹۸ و ۱۴۰۱ نشاندهنده یک جهش استراتژیک در ذهنیت جامعه است:
عبور از وحشت: اگر در ۹۸ شوک قیمت بنزین عامل بود، اکنون «بقا» عامل حرکت است. مردم میدانند که ماندن این رژیم یعنی نابودی فیزیکی ایران.
سازماندهی محلهمحور:
برخلاف گذشته، اعتراضات اکنون دارای هستههای هماهنگکننده در محلات هستند که با بیانیههای احزاب کردستان و دیگر گروههای اتنیکی، به یک هارمونی ملی در مبارزه دست یافتهاند.
بازوی پرقدرت خارج از کشور: میلیونی برای آزادی
تغییر بزرگ تنها در داخل مرزها نیست. همبستگی «ایرانِ خارج» با «ایرانِ داخل» به سطحی بیسابقه رسیده است. تجمع خیرهکننده ۸۰ هزار نفره در تورنتو و تظاهراتهای مشابه در برلین، لندن و پاریس، پیامی مستقیم به دولتهای غربی فرستاد: «دوران معامله با آخوندها به پایان رسیده است.» این فشار بینالمللی، جمهوری اسلامی را در انزوای مطلق قرار داده و مشروعیت دیپلماتیک آن را به صفر رسانده است.
همبستگی ملی؛ کابوس شبانه ولایت
ائتلاف نانوشته میان جریانهای سیاسی، از بیانیههای صریح احزاب در کردستان و بلوچستان تا کنشگری سلبریتیها و ورزشکاران، نشاندهنده شکلگیری یک «دولت در سایه مردمی» است. این همبستگی جهانی و داخلی، افسانه ثبات رژیم را به تاریخ سپرده است.
نتیجهگیری: سپیدهدم پس از شب یلدا
جمهوری اسلامی دیگر نه توان اقناع دارد و نه منابعی برای خرید وفاداری. تنها ابزار باقیمانده، یعنی «سرکوب عریان»، خود به محرک جدیدی برای خشم تبدیل شده است. ایرانِ اسفند ۱۴۰۴، کشوری است که با قدرت تمام به سمت یک «تغییر بزرگ» گام برمیدارد. خورشید آزادی از پشت ابرهای تیرهی استبداد مذهبی در حال طلوع است و این بار، هیچ دیواری قادر به مهار نور آن نخواهد بود.