ئێران لە بازنەی زۆرداری و ملهوڕی؛
ناڕەزایەتی و بەرخۆدان و ڕێگەی ئازادی
ئەمڕۆ ئێران وڵاتێکە کە لە بازنەی حکومەتێکدا گیری خواردووە کە زیاتر لە چوار دەیە گەلەکەی بە زنجیر بەستووە. ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی، نەک هەر مافە سەرەتایییەکانی گەلەکەی پێشێل کردووە، بەڵکوو هەر دەنگێکی ناکۆکی لە ڕێگەی سەرکوت و سانسۆر و هەڕەشەوە خنکاندووە. بەڵام مێژوو دەری خستووە کە هیچ دیکتاتۆرییەتێک بۆ هەمیشە پایەدار نییە و ناڕەزایەتییەکانی خەڵکی ئێران لە ڕاپەڕینەکانی ڕێبەندانی ٢٠١٧ تا بزووتنەوەکانی ئەم دوایییە، بەڵگەی ئەم ڕاستییەن.
یەکێک لە تایبەتمەندییە هەرە گرنگەکانی ئەم دەسەڵاتە، چڕبوونەوەی دەسەڵاتە لە دەستی ژمارەیەکی سنووردار لە خەڵک کە خۆیان لە سەرووی یاسا و میللەتەوە دەزانن. گەندەڵیی بەربڵاو، پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ، سنووردارکردنی ئازادیی تاک و سەرکوتکردنی ئازادیی ڕادەربڕین، ڕوویەکی ڕەشی ئێرانی بۆ جیهان نیشان داوە. بەڵام هەمان ئەو سنووردارکردن و سەرکوتکردنانە نەک بەرخۆدانی گەلی ڕانەگرتووە، بەڵکوو تووڕەیی و ئیرادەی گۆڕانیشیان هەڵگیرساندووە.
لەم ڕێبازەدا ژنانی ئێران ڕۆڵی یەکلاکەرەوە دەگێڕن. بزووتنەوەی “ژن، ژیان، ئازادی” هێمای ئازایەتی و خۆڕاگرییە بەرانبەر بە چەوساندنەوەی سیستماتیکی. لە کوردستانەوە تا تاران ژنان بە وەستانەوە لە بەرانبەر یاسا ژنکوژەکان و ناڕەزایەتیی شەقامەکاندا نیشانیان داوە کە هیچ حکوومەتێک ناتوانێت ئاواتی ئازادی و یەکسانییان لێ بسێنێتەوە. شەهیدبوونی ژینا ئەمینی وەرچەرخانێک بوو لە مێژووی خەباتی ژن و پیاوی ئێران؛ بیرخستنەوەیەک بۆ ئەو ڕاستییەی کە بەرخۆدان بە خوێن و ژیان، داهاتوو دیاری دەکات.
لاوازیی ئابووری، هەڵاوسانی بەرپساو، قەیرانی وزە و گەندەڵیی پێکهاتەیی هەموویان دەرەنجامی سیاسەتە هەڵەکانی ڕێژیمە. خەڵکی ئێران لە جیاتیی گەشەسەندن و ئاوەدانی، ڕووبەڕووی هەژاری و بێکاری و ناڕەزاییی ڕۆژانە دەبنەوە؛ لە کاتێکدا سەرچاوەکانی وڵات لە دەستی ژمارەیەکی سنووردار لە خەڵک و دامەزراوە سەربازی و ئایینییەکان بەفیڕۆ دەچێت.
بەڵام هیوا هەمیشە زیندووە. ناڕەزاییی سەرتاسەری و ڕاپەڕینی جەماوەری نیشان دەدات کە ڕژیم ناتوانێت بۆ هەتا هەتایە خەڵک کۆنتڕۆڵ بکات. بزووتنەوە ناوخۆیییەکان، تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و پشتیوانییە نێودەوڵەتییەکان، پایەکانی بەرخۆدان بەهێز دەکەن و ڕەوتی ڕووخاندنی ڕژێم خۆش دەکەن.
لەم نێوەندەدا کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی ناتوانێت بێدەنگ بێت. فشارە نێودەوڵەتییەکان، سزای ئامانجدار و ئامرازە یاسایییەکان، ڕێژیم ناچار دەکەن وەڵام بداتەوە. پشتیوانی لە گەلی ئێران و خۆڕاگرییان تەنیا کردەیەکی سیاسی نییە؛ مافێکی ئەخلاقی و مرۆیییە بۆ کۆتاییهێنان بە ستەم و ملهوڕی.
ئێرانی داهاتوو ئێرانێکی ئازادە. ئێرانێک کە کەس بەهۆی ڕەگەز و بیروباوەڕ و نەژادییەوە سەرکوت ناکرێت. ئێرانێک کە ژن و پیاو بتوانن بە ئازادی بژین و چارەنووسیی خۆیان دیاری بکەن. ڕووخانی کۆماری ئیسلامی ئاوات نییە، بەڵکوو پێویستییەکی مێژوویییە بۆ گەیشتن بەم داهاتووە.
دەنگی گەلی ئێران، لە شەقامەوە بۆ تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، هاوارێکە کە بێدەنگ ناکرێت: ئازادی و دادپەروەری و یەکسانی، مافی سروشتیی هەموو ئێرانییەکانە.
ئیدریس هاشمی – سوید
2025 – 02 – 03